Giải vô địch bóng đá châu Âu là một trong những sân chơi danh giá nhất của bóng đá thế giới, nơi quy tụ những đội tuyển hàng đầu lục địa già và chứng kiến vô số khoảnh khắc đi vào lịch sử. Từ kỳ EURO đầu tiên năm 1960 cho đến những giải đấu hiện đại, mỗi mùa đều mang đến câu chuyện riêng về chiến thuật, ngôi sao, bất ngờ và những trận cầu giàu cảm xúc. Cùng heliedesaintmarc.com nhìn lại các kỳ EURO đáng nhớ nhất để hiểu vì sao giải đấu này luôn có sức hút đặc biệt với người hâm mộ.
Giới thiệu đôi nét về giải Euro
Ý tưởng tổ chức một giải đấu dành riêng cho các đội tuyển quốc gia châu Âu được hình thành từ giữa thế kỷ XX. Sau quá trình chuẩn bị và thống nhất thể thức, giải vô địch châu Âu lần đầu tiên được tổ chức vào năm 1960 tại Pháp với tên gọi European Nations’ Cup.
Giải đấu đầu tiên chỉ có bốn đội góp mặt ở vòng chung kết gồm Liên Xô, Nam Tư, Tiệp Khắc và Pháp. Liên Xô đã trở thành nhà vô địch đầu tiên sau khi đánh bại Nam Tư trong trận chung kết với tỷ số 2-1 sau hiệp phụ.
Qua nhiều thập kỷ, giải đấu từng bước mở rộng quy mô. Từ một sân chơi tương đối nhỏ với bốn đội ở vòng chung kết, giải bóng đá EURO sau đó tăng lên tám, 16 rồi 24 đội. Sự thay đổi này giúp ngày hội bóng đá châu Âu trở nên hấp dẫn hơn và tạo cơ hội cho nhiều đội tuyển có nền bóng đá đang phát triển.
Không chỉ thay đổi về số lượng đội tham dự, EURO còn chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ về chiến thuật. Những đội bóng từng thiên về phòng ngự dần kết hợp với khả năng kiểm soát bóng, pressing và chuyển trạng thái nhanh, tạo nên một lịch sử chiến thuật phong phú.
Nhìn lại các kỳ Euro đáng nhớ nhất trong lịch sử
EURO 1960 – Cột mốc mở đầu lịch sử
Kỳ EURO đầu tiên năm 1960 mang ý nghĩa đặc biệt bởi đây là nơi đặt nền móng cho một trong những giải đấu đội tuyển lớn nhất thế giới. Liên Xô là đội tuyển tạo nên lịch sử khi giành chức vô địch đầu tiên. Trong trận chung kết tại Paris, Liên Xô đánh bại Nam Tư 2-1 sau 120 phút thi đấu. Viktor Ponedelnik ghi bàn quyết định ở hiệp phụ, đưa đội tuyển Liên Xô lên ngôi.
EURO 1960 có quy mô nhỏ hơn rất nhiều so với hiện nay, nhưng giải đấu đã chứng minh sức hấp dẫn của việc quy tụ những đội tuyển quốc gia hàng đầu châu Âu. Thành công của kỳ giải đầu tiên tạo tiền đề để UEFA tiếp tục phát triển sân chơi này trong những năm tiếp theo.
EURO 1984 – Pháp và khoảnh khắc của Michel Platini
Giải bóng đá châu Âu EURO 1984 được tổ chức tại Pháp và trở thành giải đấu đáng nhớ nhờ màn trình diễn xuất sắc của Michel Platini. Khi ấy, Platini đang ở đỉnh cao phong độ và trở thành linh hồn trong lối chơi của đội tuyển Pháp.
Platini ghi tới chín bàn chỉ sau năm trận, một thành tích đặc biệt ấn tượng tại một giải đấu cấp đội tuyển. Ông ghi bàn ở cả năm trận mà Pháp thi đấu và đóng vai trò quyết định trong hành trình chinh phục chức vô địch. Trong trận chung kết tại Paris, Pháp đánh bại Tây Ban Nha 2-0. Platini mở tỷ số từ một quả đá phạt trước khi Bruno Bellone ghi bàn thứ hai ở những phút cuối.
Chức vô địch trên sân nhà trở thành danh hiệu EURO đầu tiên của Pháp. Đồng thời, giải đấu cũng góp phần đưa Platini trở thành một trong những tiền vệ tấn công nổi bật nhất lịch sử bóng đá châu Âu.
EURO 1988 – Hà Lan và siêu phẩm của Marco van Basten
EURO 1988 tại Tây Đức là giải đấu gắn liền với một trong những bàn thắng đẹp nhất lịch sử bóng đá. Đội tuyển Hà Lan sở hữu thế hệ tài năng với những cái tên như Marco van Basten, Ruud Gullit và Frank Rijkaard.
Ở trận chung kết gặp Liên Xô, Hà Lan giành chiến thắng 2-0 để lần đầu tiên vô địch châu Âu. Gullit mở tỷ số trước khi Van Basten thực hiện cú vô-lê từ góc rất hẹp, tạo nên một trong những khoảnh khắc biểu tượng của EURO.
Van Basten kết thúc giải đấu với tám bàn thắng và trở thành Vua phá lưới. Bàn thắng vào lưới Liên Xô không chỉ mang giá trị về tỷ số mà còn được nhắc lại như một kiệt tác kỹ thuật. Thế hệ Hà Lan năm 1988 vì thế trở thành một trong những đội hình đáng nhớ nhất lịch sử EURO.
EURO 1992 – Câu chuyện cổ tích của Đan Mạch
Giải vô địch bóng đá Châu Âu năm 1992 tại Thụy Điển được xem là một trong những giải đấu tạo nên bất ngờ lớn nhất. Đan Mạch ban đầu không được kỳ vọng tham dự vòng chung kết nhưng được trao suất thay Nam Tư sau những biến động chính trị tại khu vực Balkan.
Không có nhiều thời gian chuẩn bị, Đan Mạch vẫn thi đấu đầy tự tin. Đội bóng lần lượt vượt qua vòng bảng, đánh bại Hà Lan ở bán kết trên loạt sút luân lưu rồi gặp Đức trong trận chung kết. Tại Gothenburg, Đan Mạch thắng Đức 2-0 để giành chức vô địch châu Âu. Kim Vilfort và John Jensen là những người ghi bàn cho đội tuyển Bắc Âu.
Câu chuyện của Đan Mạch trở thành biểu tượng cho tinh thần không bỏ cuộc. Họ bước vào giải đấu trong hoàn cảnh đặc biệt nhưng cuối cùng lại tạo nên một trong những chiến tích bất ngờ nhất lịch sử bóng đá châu Âu.
EURO 1996 – Bước ngoặt với thể thức mới
EURO 1996 được tổ chức tại Anh và là kỳ giải đầu tiên có 16 đội tham dự vòng chung kết. Đây cũng là giải đấu đầu tiên sử dụng khẩu hiệu nổi tiếng “Football Comes Home”, tạo nên bầu không khí đặc biệt trên các sân vận động nước Anh.
Đội tuyển Đức cuối cùng giành chức vô địch sau khi đánh bại Cộng hòa Séc 2-1 trong trận chung kết. Oliver Bierhoff ghi bàn vàng trong hiệp phụ, giúp Đức trở thành đội đầu tiên vô địch EURO bằng luật bàn thắng vàng.
Đội tuyển Anh cũng để lại dấu ấn khi tiến vào bán kết trên sân nhà. Trận bán kết giữa Anh và Đức kết thúc với tỷ số 1-1 sau 120 phút trước khi Đức giành chiến thắng trên chấm luân lưu. Hình ảnh Paul Gascoigne và khoảnh khắc ăn mừng sau bàn thắng vào lưới Scotland cũng trở thành một trong những biểu tượng đáng nhớ của EURO 1996.
EURO 2000 – Giải đấu của những trận cầu kinh điển
Kỳ EURO 2000 được tổ chức đồng thời tại Bỉ và Hà Lan. Đây là kỳ EURO đầu tiên được đăng cai bởi hai quốc gia và cũng là một trong những giải đấu hấp dẫn nhất về mặt chuyên môn.
Pháp bước vào giải với tư cách nhà vô địch World Cup 1998. Đội hình của Les Bleus khi ấy sở hữu nhiều ngôi sao như Zinedine Zidane, Thierry Henry, Patrick Vieira và David Trezeguet.
Trong trận chung kết, Pháp đối đầu Italia. Italia dẫn trước trong phần lớn thời gian nhưng Sylvain Wiltord ghi bàn gỡ hòa ở phút bù giờ. David Trezeguet sau đó ghi bàn vàng trong hiệp phụ, giúp Pháp giành chiến thắng 2-1. Chính vì thế, EURO 2000 thường được nhắc đến như một giải đấu có chất lượng chuyên môn cao, với nhiều đội tuyển sở hữu thế hệ vàng.
EURO 2004 – Hy Lạp viết nên kỳ tích
Nếu phải lựa chọn một trong những bất ngờ lớn nhất lịch sử EURO, chiến tích của Hy Lạp năm 2004 chắc chắn là cái tên nổi bật. Được tổ chức tại Bồ Đào Nha, giải đấu chứng kiến đội chủ nhà sở hữu một thế hệ tài năng với Luis Figo, Rui Costa và Cristiano Ronaldo. Tuy nhiên, Bồ Đào Nha lại thất bại trong cả trận khai mạc lẫn chung kết trước Hy Lạp.
Hy Lạp vượt qua vòng bảng rồi đánh bại Pháp ở tứ kết và Cộng hòa Séc ở bán kết. Trong trận chung kết tại Lisbon, Angelos Charisteas ghi bàn duy nhất giúp Hy Lạp đánh bại Bồ Đào Nha. Đây là lần đầu tiên Hy Lạp vô địch châu Âu. Thành tích ấy càng đáng nể bởi trước giải, đội tuyển không được xem là ứng viên hàng đầu.
Giải vô địch bóng đá Châu Âu EURO 2004 chứng minh rằng bóng đá không phải lúc nào cũng dành chiến thắng cho đội bóng sở hữu nhiều ngôi sao nhất. Sự kỷ luật, tổ chức và tinh thần tập thể có thể tạo ra kỳ tích.
EURO 2008 – Tây Ban Nha mở đầu thời kỳ thống trị
EURO 2008 được tổ chức tại Áo và Thụy Sĩ, đánh dấu sự xuất hiện của một Tây Ban Nha hoàn toàn khác. Đội tuyển dưới thời HLV Luis Aragonés sở hữu nhiều cầu thủ kỹ thuật và kiểm soát bóng xuất sắc.
Xavi, Andrés Iniesta, David Silva, Cesc Fàbregas và Fernando Torres tạo nên nền tảng cho lối chơi chuyền bóng ngắn, kiểm soát trận đấu. Tây Ban Nha vượt qua Nga ở bán kết trước khi đánh bại Đức 1-0 trong trận chung kết nhờ bàn thắng của Fernando Torres.
Chức vô địch EURO 2008 trở thành bước khởi đầu cho giai đoạn thành công rực rỡ của bóng đá Tây Ban Nha. Chỉ hai năm sau, họ tiếp tục vô địch World Cup 2010, rồi bảo vệ thành công danh hiệu EURO vào năm 2012.
EURO 2012 – Tây Ban Nha bảo vệ thành công ngôi vương
EURO 2012 tại Ba Lan và Ukraine chứng kiến Tây Ban Nha tiếp tục khẳng định vị thế. Đây là kỳ EURO mà đội tuyển Tây Ban Nha đã tạo nên kỷ lục chưa từng có khi bảo vệ thành công chức vô địch.
Trong trận chung kết tại Kyiv, Tây Ban Nha đánh bại Italia 4-0. David Silva, Jordi Alba, Fernando Torres và Juan Mata lần lượt ghi bàn. Lối chơi kiểm soát bóng đặc trưng giúp Tây Ban Nha áp đảo đối thủ trong trận chung kết. Họ trở thành đội tuyển đầu tiên vô địch ba giải đấu lớn liên tiếp gồm EURO 2008, World Cup 2010 và EURO 2012.
Theo các chuyên gia bóng đá, Tây Ban Nha vô địch EURO 2012 không chỉ là một chức vô địch mà còn là đỉnh cao của một thế hệ bóng đá Tây Ban Nha. Vì vậy, khi nhìn lại các kỳ Euro ấn tượng trong lịch sử chắc chắn không thể không nhắc đến mùa giải này.
EURO 2016 – Bồ Đào Nha lần đầu lên đỉnh châu Âu
EURO 2016 tại Pháp đánh dấu bước ngoặt quan trọng đối với bóng đá Bồ Đào Nha. Đây là kỳ EURO đầu tiên có 24 đội tham dự vòng chung kết. Bồ Đào Nha không có hành trình vòng bảng quá ấn tượng khi chỉ thắng một trận và hòa cả ba trận. Tuy nhiên, đội bóng của Fernando Santos càng thi đấu càng ổn định.
Trong trận chung kết gặp chủ nhà Pháp, Cristiano Ronaldo phải rời sân sớm vì chấn thương. Dù mất ngôi sao quan trọng nhất, Bồ Đào Nha vẫn kiên trì thi đấu và giành chiến thắng 1-0 sau hiệp phụ nhờ bàn thắng của Éder.
Chức vô địch EURO 2016 là danh hiệu lớn đầu tiên của Bồ Đào Nha ở cấp độ đội tuyển. Với Cristiano Ronaldo, đây cũng là một trong những cột mốc quan trọng nhất sự nghiệp quốc tế.
EURO 2020 – Giải đấu đặc biệt chưa từng có
EURO 2020 là một kỳ giải hoàn toàn khác biệt khi được tổ chức tại nhiều thành phố trên khắp châu Âu. Do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, giải đấu phải lùi sang năm 2021 nhưng vẫn giữ tên gọi EURO 2020.
Italia dưới sự dẫn dắt của Roberto Mancini là đội bóng nổi bật nhất. Azzurri sở hữu lối chơi giàu năng lượng, kết hợp giữa khả năng kiểm soát bóng và pressing. Đội tuyển Ý đã vượt qua Tây Ban Nha ở bán kết trên chấm luân lưu rồi đối đầu Anh trong trận chung kết tại sân Wembley.
Luke Shaw đưa Anh vượt lên từ rất sớm nhưng Leonardo Bonucci gỡ hòa cho Italia trong hiệp hai. Hai đội hòa 1-1 sau 120 phút và Italia giành chiến thắng trên loạt sút luân lưu. EURO 2020 trở thành giải đấu đáng nhớ không chỉ bởi chức vô địch của Italia mà còn bởi bối cảnh đặc biệt khiến người hâm mộ trên toàn thế giới phải chờ đợi lâu hơn bình thường.
EURO 2024 – Tây Ban Nha trở lại đỉnh cao
EURO 2024 tại Đức đánh dấu sự trở lại mạnh mẽ của Tây Ban Nha. Đội bóng dưới thời Luis de la Fuente kết hợp giữa những cầu thủ giàu kinh nghiệm và thế hệ trẻ đầy triển vọng.
Lamine Yamal và Nico Williams là hai trong những gương mặt trẻ nổi bật nhất giải. Trong khi đó, Rodri giữ vai trò quan trọng ở khu vực giữa sân. Tây Ban Nha vượt qua Anh 2-1 trong trận chung kết tại Berlin. Nico Williams mở tỷ số, Cole Palmer gỡ hòa cho Anh trước khi Mikel Oyarzabal ghi bàn quyết định.
Với chức vô địch này, Tây Ban Nha trở thành đội tuyển giàu thành tích nhất lịch sử EURO với bốn lần đăng quang, vượt qua Đức với ba chức vô địch. EURO 2024 cũng cho thấy sự chuyển giao thế hệ mạnh mẽ khi những cầu thủ trẻ như Yamal trở thành tâm điểm của sân chơi lớn.
Kết luận
Nhìn lại lịch sử giải vô địch bóng đá châu Âu, mỗi kỳ EURO đều để lại những dấu ấn riêng với các trận đấu kịch tính, khoảnh khắc bất ngờ và những thế hệ cầu thủ tài năng. Từ những ngày đầu hình thành đến giải đấu hiện đại, EURO không chỉ là sân chơi danh giá của bóng đá châu Âu mà còn trở thành sự kiện thể thao được người hâm mộ toàn cầu mong chờ. Những kỳ EURO đáng nhớ trong lịch sử tiếp tục góp phần tạo nên giá trị, sức hút và vị thế đặc biệt của giải đấu qua từng thời kỳ.
Nguồn: Sưu tầm
